ul. Piłsudskiego 21, Biblioteka Miejska

Położenie:
W centrum miasta, w północnej części przedmieścia grudziądzkiego, po wschodniej stronie ul. Piłsudskiego (dawna ul. 1 Maja, przed 1945 r. Grünstrasse). Wolnostojący budynek o dużej kubaturze, zlokalizowany na obszernej działce między ulicami Piłsudskiego i 15 Sierpnia (przed 1945 rokiem Makcenstrasse), odsunięty znacznie od ulicy, poprzedzony starannie urządzonym skwerem z ławkami, nasadzeniami kasztanowców, trawnikami. Po obu stronach skweru zachowany ceglany mur - pozostałość dawnego ogrodzenia posesji. Od wschodu wzniesiony w późniejszym okresie dom mieszkalny połączony z gmachem biblioteki parterowym łącznikiem. Obecnie północy odcinek ul. Piłsudskiego uzyskał nowy wystrój w postaci nawierzchni z polbruku, nowych latarni ulicznych i nasadzeń. Ten fragment ulicy ma charakter deptaka z zakazem ruchu kołowego.

Określenie obiektu/funkcja:

Biblioteka Miejska.

Przed 1945 rokiem:
Urząd finansowy, później siedziba policji.

Historia/Datowanie:
Wzniesiony w 3 ćw. XIX wieku dla potrzeb Urzędu Finansowego (Finanzamt), po roku 1926  staje się siedzibą policji. Eklektyczny z elementami stylów historyzujących.

Opis:
Budynek murowany z licowej cegły ceramicznej, detal elewacji ceramiczny z użyciem cegły glazurowanej, podpiwniczony, dwukondygnacjowy z użytkowym poddaszem, nakryty dwuspadowym dachem z pokryciem ceramicznym (karpiówka), nad ryzalitami osobne dachy poprzeczne do kalenicy, więźba dachowa konstrukcji drewnianej krokwiowo - jętkowa, stropy ceramiczne odcinkowe i belkowo-deskowe. Wzniesiony na rzucie wydłużonego prostokąta z dwustronnymi, szerokimi ryzalitami w skrajnych osiach, do obu szczytów dobudowane niższe aneksy, wąskie, nakryte dwuspadowymi daszkami. Przed drzwiami wejściowymi szerokie kamienne schody z murowanymi z cegły licowej, masywnymi balustradami. Na osi głównej elewacji tylnej parterowy aneks łączący gmach z budynkiem mieszkalnym.