ul. Kościuszki 3, zespół dawnego młyna mechanicznego, obecne sklep

Położenie:
We wschodniej części miasta, na terenie dzielnicy powstałej w latach 1880-1914 w związku z budową linii kolejowej, po zachodniej stronie torów kolejowych linii do Grudziądza, w zachodniej pierzei ul. Kościuszki (przed 1945 r. Bismarckstrasse), przy skrzyżowaniu z ul. 3 Maja (Wilhelmstrasse). Zespół usytuowany na dużej parceli, od południa zabudowa mieszkaniowa, od południowego - zachodu zakład usługowy. W skład zespołu wchodzą dwa budynku produkcyjne dawnego młyna ustawione równolegle, a także przebudowana, niewielka portiernia. Teren otoczony współczesnym ogrodzeniem z metalowej siatki.

Określenie obiektu/funkcja:
Sklep

Przed 1945 rokiem:
Młyn mechaniczny, właściciele: B. Marcus oraz L. Flatauer

Historia/Datowanie:
Zespół młyna powstał 1898 roku, funkcjonował pod nazwą: Marcus & Flatauer. W 1946 roku budynki produkcyjne zostały przekształcone po niewielkich adaptacjach dla potrzeb hurtowni spożywczych. Od 1972 roku po kolejnej adaptacji w zespole mieszczą się hurtownie Przedsiębiorstwa Handlu Spożywczego i hurtownia prywatna. Zespół nosi cechy neogotyku, charakterystyczne dla budynków przemysłowych z pocz. XX wieku na terenie Prus.

Opis:
Dawny budynek produkcyjny - murowany z cegły ceramicznej licowej, nakryty spłaszczonym dachem krytym papą bitumiczną na deskowaniu, więźba dachowa konstrukcji drewnianej, krokwiowo - jętkowa. Budynek czterokondygnacjowy z parterowym aneksem od wschodu, wzniesiony na rzucie wydłużonego prostokąta, jednotraktowy, trójdzielny. Elewacje w cegle licowej, od kondygnacji piętra artykułowane naprzemiennym rytmem lizen i prostokątnych płycin. Lizeny w elewacji bocznej wschodniej wyprowadzone w cokołowe sterczyny ponad połać dachową. Pomiędzy sterczynami szeroki fryz ze zdwojonymi arkadkami. Płyciny elewacji przeprute odcinkowymi otworami okiennymi z zachowaną stolarką skrzynkową. Układ wnętrza częściowo przekształcony na skutek wprowadzenia nowych funkcji.
Budynek magazynowy - murowany z cegły ceramicznej, elewacje wzdłużne tynkowane. Podpiwniczony, dwukondygnacjowy, nakryty spłaszczonym dachem dwuspadowym krytym papą bitumiczną na deskowaniu. Okapy znacznie wysunięte, końcówki krokwi dekoracyjne zaciosane. Wzniesiony na planie wydłużonego prostokąta z wielobocznym aneksem przy elewacji południowej. Elewacja wschodnia - szczytowa, opracowana w cegle licowej, artykułowana trzema lizenami wyprowadzonymi ponad połać dachu w sterczynowe postumenty zwieńczone krenelażem, między nimi płaski fryz tworzący rodzaj attyki. Kondygnacje przedzielone gzymsem kordonowym (opaska ceglana), górna kondygnacja ślepa, w parterze dwuskrzydłowe drzwi i okno. Przed drzwiami murowana z cegły rampa. Elewacja północna - wzdłużna, symetryczna, 20-osiowa, artykułowana lizenami i kordonowym fryzem międzykondygnacjowym. Wzdłuż elewacji murowana rampa przeładunkowa.

Wyboru dokonał Bogumił Wiśniewski Główny Specjalista ds. Ochrony Zabytków w Urzędzie Miejskim w Kwidzynie, na podstawie: Kwidzyn - Katalog Zabytków Architektury, Maria Gawryluk, Dariusz Barton, 1996, oraz z tzw. Białych Kart Obiektu.