Jan Machutta

Urodził się 31 sierpnia 1911 roku w Zalegoszczy k/ Starogardu Gdańskiego. W latach 1925-1931 uczęszczał do Państwowego Seminarium Nauczycielskiego w Tucholi, gdzie uzyskał dyplom nauczyciela szkół powszechnych. Pracę rozpoczął w Czersku powiat Chojnice. Założył tam i prowadził drużynę zuchową. W latach 1932-1934 odbył czynną służbę wojskową na dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy w Grudziądzu, a w 1936 r. został mianowany podporucznikiem.Od 1934 do wybuchu wojny pracował w szkołach w Gruntowicach (powiat Wągrowiec), w Sokołowie Budzyńskim (powiat Chodzież) i w Szkole Podstawowej nr 1 w Chodzieży. W połowie sierpnia 1939 r. został zmobilizowany do wojska. Uczestniczył w Kampanii Wrześniowej, doszedł do Warszawy, gdzie armia skapitulowała i trafił do obozu jenieckiego OFLAG II C w Woldenburgu (Dobiegniew) i pozostał tam aż do wyzwolenia. W 1945 roku wrócił z obozu, osiedlił się w Chodzieży, gdzie zaczął organizować szkolnictwo i mieszkanie dla swojej osieroconej przez matkę córki, Anny. Został zatrzymany przez UB i skazany na 12 lat więzienia za działalność przeciw władzy ludowej. Przesiedział jednak tylko 3 miesiące, w więzieniu w Poznaniu, objęła go amnestia i w Wigilię Bożego Narodzenia 1945 r. wrócił do domu. Jako że jego siostra z mężem podjęli decyzję, żeby zamieszkać w Kwidzynie, osiedlił się tu również, mając na względzie samotne wychowanie siedmioletniej córki. Zamieszkali przy ul. Koszarowej 3. W 1949 r. przenieśli się na ul. Gdańską 4. W Kwidzynie po raz pierwszy był w styczniu 1946 roku u siostry, która przybyła tu wcześnie po wyzwoleniu wraz z mężem. Na stałe zamieszkał tu z początkiem września 1946 roku rozpoczynając pracę jako nauczyciel w Szkole Podstawowej nr 2 (obecnie im. mjr Henryka Sucharskiego). Pracy w zawodzie nauczycielskim, jak mówi, podjął się dlatego iż był absolwentem Tucholskiego Seminarium Nauczycielskiego w roku 1931, a w Kwidzynie brakowało kadry nauczycielskiej.Do roli nauczyciela był dobrze przygotowany, gdyż podczas wojny jako polski oficer jeniec ukończył tajny wyższy kurs nauczycielski Offlagu II c w Waldenbergu. W 1933 roku został absolwentem dywizyjnego kursu podchorążych 65 p.p. w Grudziądzu. Od roku 1947 obejmuje funkcję powiatowego inspektora wychowania fizycznego przy Inspektoracie Szkolnym. W maju 1947 roku na polecenie działacza Stronnictwa Demokratycznego w Gdańsku – Stefańskiego organizuje w Kwidzynie koło SD. Pierwsze zebranie organizacyjne organizuje w sali rozpraw Sądu Powiatowego z udziałem przeszło 20 osób. Niezależnie od pracy zawodowej i politycznej udziela się w harcerstwie jako instruktor w stopniu podharcmistrza. Działalność harcerską kontynuuje od października 1923 roku.
W Kwidzynie pierwszą drużynę zorganizował w roku 1946 Jan Matysiak, a po nim prowadził ją Henryk Nogajski. Jan Machutta jako pierwszy w połowie 1946 roku podejmuje się organizowania drużyn zuchowych w szkołach podstawowych. Jednym z jego drużynowych zuchowych był druh Piotr Matysiak, a instruktorką druhna Aniela Jastrząb. Jan Machutta uczestniczy w wielu akcjach obozowych jako komendant.
W latach pięćdziesiątych jest najpierw instruktorem języka polskiego na powiat kwidzyński, a później kierownikiem Powiatowego Ośrodka Doskonalenia Kadr Oświatowych. Na tym stanowisku w pracy metodycznej pracuje do chwili przejścia na emeryturę w roku 1972.
W działalności SD od początku 1957 roku był radnym PRN, a następnie dochodzącym społecznym członkiem Prezydium PRN. Uczestniczy w wielu posiedzeniach, podczas których omawiano problemy nurtujące społeczeństwo miasta i powiatu. On zaś zwraca uwagę na doskonalenie kadr nauczycielskich. W tym okresie bowiem wybudowano w powiecie wiele szkół pawilonów i dwie szkoły 1000-lecia w Gardei i Kwidzynie.
Jan Machutta już od 1931 roku udziela się społecznie w Związku Nauczycielstwa Polskiego najpierw w Czersku, powiat Chojnice, później w Chodzieży, a po wyzwoleniu w Kwidzynie, pełniąc różne funkcje w Prezydium Zarządu Oddziału ZNP w Kwidzynie. Za tę działalność wyróżniony został Złotą Odznaką ZNP i tytułem „Zasłużonego Nauczyciela PRL” (1979).
Był zdecydowanie najbardziej zasłużonym instruktorem dla kwidzyńskiego harcerstwa, wychował wielu swoich następców, dla których był zawsze wzorem.
Zmarł 2 stycznia 1990 roku. Społeczeństwo Kwidzyna uhonorowało go nadając jego nazwisko jednej z ulic Kwidzyna.

Materiał opracowany na podstawie relacji ustnej J. Machutty z dnia 09.04.1984 r., publikacji "Kwidzynianie ptakom podobni" oraz Zeszytów Kwidzyńskich nr 14